انواع تیرچه پیش تنیده
تیرچه‌های پیش‌تنیده از نظر ابعاد و طول می‌توانند متناسب با نیاز پروژه در اندازه‌های مختلف تولید شوند. با این حال، دسته‌بندی اصلی تیرچه‌های پیش‌تنیده را می‌توان بر اساس روش اعمال نیروی پیش‌تنیدگی انجام داد.
از این نظر، دو روش اصلی برای پیش‌تنیده کردن اعضای بتنی وجود دارد:
- پیش‌تنیدگی پیش‌کشیده
- پیش‌تنیدگی پس‌کشیده
تفاوت این دو روش در زمان کشش فولاد پیش‌تنیدگی نسبت به بتن‌ریزی است.
تیرچه پیش‌تنیده پیش‌کشیده چیست؟
در روش پیش‌کشیده، ابتدا سیم‌ها یا مفتول‌های مخصوص پیش‌تنیدگی در محل تعیین‌شده قرار می‌گیرند و با استفاده از تجهیزات کشش، تحت نیروی مشخصی قرار می‌گیرند.
پس از اعمال کشش مورد نظر، بتن‌ریزی انجام می‌شود و سیم‌های کشیده‌شده در داخل بتن قرار می‌گیرند. پس از اینکه بتن به مقاومت لازم رسید، نیروی کششی از سیم‌ها آزاد می‌شود.
با آزاد شدن سیم‌ها، نیروی پیش‌تنیدگی به بتن منتقل شده و در آن تنش فشاری ایجاد می‌شود. این تنش فشاری اولیه، بخشی از تنش‌های کششی ناشی از بارگذاری‌های بعدی را خنثی می‌کند.
تیرچه‌های پیش‌تنیده پیش‌ساخته معمولاً با همین روش تولید می‌شوند؛ زیرا فرآیند کشش فولاد، بتن‌ریزی، عمل‌آوری و انتقال نیروی پیش‌تنیدگی در محیط کارخانه و تحت شرایط کنترل‌شده انجام می‌شود.
تیرچه پیش‌تنیده پس‌کشیده چیست؟
در روش پس‌کشیده، ابتدا بتن عضو اجرا می‌شود و مسیر لازم برای قرارگیری فولاد پیش‌تنیدگی در آن پیش‌بینی می‌شود. پس از اینکه بتن به مقاومت مورد نیاز رسید، فولادهای پیش‌تنیدگی توسط تجهیزات مخصوص کشیده و مهار می‌شوند.
در بسیاری از سیستم‌های پس‌کشیده، فولاد پیش‌تنیدگی داخل غلاف قرار می‌گیرد. پس از عملیات کشش، در صورت استفاده از سیستم پس‌کشیده چسبیده، داخل غلاف با گروت پر می‌شود تا ارتباط مناسب میان فولاد و بتن برقرار شود.
این روش بیشتر در اعضای بتنی پیش‌تنیده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد که عملیات کشش فولاد پس از رسیدن بتن به مقاومت مشخص انجام می‌شود.
تفاوت پیش‌کشیده و پس‌کشیده
مهم‌ترین تفاوت این دو روش، زمان اعمال کشش به فولاد پیش‌تنیدگی است.
در روش پیش‌کشیده، فولاد قبل از بتن‌ریزی کشیده می‌شود و پس از رسیدن بتن به مقاومت لازم، نیروی کشش آزاد شده و به بتن منتقل می‌شود.
در روش پس‌کشیده، ابتدا بتن اجرا می‌شود و پس از رسیدن آن به مقاومت مورد نیاز، فولاد پیش‌تنیدگی کشیده و مهار می‌شود.
بنابراین نمی‌توان این دو روش را صرفاً بر اساس میزان مقاومت با یکدیگر مقایسه کرد؛ زیرا انتخاب روش پیش‌تنیدگی به نوع عضو، روش تولید، تجهیزات، طراحی سازه و شرایط پروژه بستگی دارد.
تیرچه پیش‌ساخته با کدام روش تولید می‌شود؟
تیرچه‌های پیش‌تنیده پیش‌ساخته که در کارخانه تولید می‌شوند، معمولاً با روش پیش‌کشیده ساخته می‌شوند. در این فرآیند، سیم‌های پیش‌تنیدگی در بستر تولید کشیده شده، بتن‌ریزی انجام می‌شود و پس از رسیدن بتن به مقاومت لازم، کشش سیم‌ها آزاد می‌شود.
کنترل فرآیند کشش، کیفیت بتن و نحوه انتقال نیروی پیش‌تنیدگی در کارخانه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا عملکرد نهایی تیرچه به کیفیت صحیح این مراحل وابسته است.
جمع‌بندی
تیرچه‌های پیش‌تنیده را از نظر روش اعمال نیروی پیش‌تنیدگی می‌توان در دو گروه پیش‌کشیده و پس‌کشیده بررسی کرد.
در روش پیش‌کشیده، فولاد پیش از بتن‌ریزی تحت کشش قرار می‌گیرد و پس از رسیدن بتن به مقاومت لازم، نیروی پیش‌تنیدگی به بتن منتقل می‌شود. در روش پس‌کشیده، عملیات کشش فولاد پس از سخت شدن اولیه بتن انجام می‌شود.
برای تیرچه‌های پیش‌ساخته کارخانه‌ای، روش پیش‌کشیده کاربرد اصلی را دارد و به همین دلیل، هنگام خرید تیرچه پیش‌تنیده باید علاوه بر طول و ابعاد، مشخصات فنی، کیفیت بتن، فولاد پیش‌تنیدگی و نحوه تولید آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
